Φακη

lentils

Η φακή προέρχεται από τη Μέση Ανατολή. Σπόροι της έχουν βρεθεί σε Ιορδανία και Συρία από το 10.000 π.Χ., ενώ φακές βρέθηκαν και στην Ελλάδα, στον λιμναίο οικισμό Δισπηλιό της Καστοριάς, αποδεικνύοντας πως οι φακές ήταν από τα πρώτα φυτά που καλλιεργήθηκαν παγκοσμίως.

Χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: τις μεγαλόσπερμες και τις μικρόσπερμες, με αντίστοιχα μεγαλύτερα και μικρότερα σπόρια. Πέρα από τις κλασικές ψιλές, καφέ φακές που χρησιμοποιούμε στην Ελλάδα, θα εκπλαγείτε αν μάθετε σε πόσα άλλα χρώματα κυκλοφορούν παγκοσμίως. Πράσινες, πρασινογάλαζες, κίτρινες, πορτοκαλί, κόκκινες… Από τις πλέον «χλιδάτες» είναι οι κατάμαυρες, γυαλιστερές φακές μπελούγκα, το μαύρο «χαβιάρι» των οσπρίων. Δεν είναι όλα τα είδη φακής κατάλληλα για σούπα. Αυτά προτιμούνται σε σαλάτες, ριζότο ή βράζονται και μετά τηγανίζονται.

Οι φακές είναι πλούσιες σε φυτικές ίνες, πρωτεΐνες, βιταμίνες της ομάδας Β, μεταλλικά άλατα, κάλιο, φώσφορο, ασβέστιο και υδρογονάνθρακες. Οι διαλυτές φυτικές ίνες μειώνουν τα επίπεδα της χοληστερόλης, ρυθμίζουν τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα και ελέγχουν την ινσουλίνη (θεωρούνται ιδανική τροφή για διαβητικούς), ενώ έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε νάτριο, κάτι που την καθιστά απαραίτητη για υπερτασικούς.

Οι ελληνικές ποικιλίες φακής, πάντως, εξαλείφθηκαν σταδιακά στο πέρασμα των χρόνων και αντικαταστάθηκαν από ξένες πιο ανθεκτικές και αποδοτικές ποικιλίες ή από εργαστηριακά σχεδιασμένες που ταίριαζαν καλύτερα στα ελληνικά εδάφη. Ως ελληνικές θα βρείτε τις φακές Φαρσάλων, Έβρου, Κοζάνης, Δομοκού, τις ποικιλίες Σάμος, Πελασγία και Δήμητρα, ενώ οι πιο νόστιμες αλλά και ακριβοθώρητες λόγω τιμής είναι οι φακές Εγκλουβής από τη Λευκάδα.